NIN, 28. Avgust 1996. godine

Crnogorac evropskog svetonazora

Predsjednik Liberalnog saveza Crne Gore Slavko Perović, primijer ovovrijemenog čojstva i junaštva, jedan je od najzaslužnijih za stvaranje opozicionog bloka "Narodna sloga" i najglasniji od sve brojnih Crnogoraca koji tvrde da im nema života u zajednici sa ovakvom Srbijom

Na vlasti u Crnu Goru su, kao i u Srbiji, komunisti, koji se od ovdašnjjih razlikuju samo po jednom slovu skraćenice (DPS). Za razliku od Srbije, gde ključne položaje drže uglavnom doseljenici iz Crne Gore, BiH i Hrvatske, na vlasti u Podgorici su starosedeoci. To je razlog što oni makar malo vode računa o svojoj republici. Ono po čemu se manja članica SRJ bitnije razlikuje od veće jeste politička kultura. Ko je gledao bar jedno zasedanje crnogorskog parlamenta, jedva je mogao da poveruje da tako nešto ima samo 500 kilometara od Beograda. Sve govornik do govornika, a ophođenje kao u Vestminsteru: čak i drugovi iz vladajuće stranke nastoje da deluju kao gospoda. A tek demokratska opozicija! Kad bi beogradski Crnogorci imali makar desetinu podgoričke otmenosti, možda bi i bilo šanse da dve republike ostanu u istoj državi.

"Zelenaš"

Među onima koi od vremena prvih višestranačkih izbora čuvaju čast i obraz crnogorskog parlamenta jeste Slavko Perović, jedan od osnivača i predsednik Liberalnog saveza Crne Gore (LSCG). Tokom provog poslaničkog mandata, od decembra 1990, bio je jedini predstavnik "zelenaša" među crvenima i "bjelašima", jedini gospodin i Evropejac pod Lovćenom. I preživeo je, iako su ga zbog politike otpustili s posla, kao što je i stranka kojoj je na čelu preživela sve progone i napade, uključujući i oružane: rasturali su im skupove, blokirali puteve pred njima, maltretirali ih na sve moguće načina... ("Zelenaši" su, podsećamo, crnogorski autonomaši, oni koji smatraju da su Crnogorci poseban narod, "bjelaši" drže da su oni Srbi, samo nešto bolji od Srbijanaca).

Slavko Perović rođen je 2. avgusta 1954. na Cetinju. Diplomirani je pravnik sa položenim sudsko-advokatskim ispitom. Bio je javni tužilac u rodnom gradu i direktor Državnog arhiva Crne Gore. Objavio je tri zbirke pjesama. Oženjen je, otac dvoje djece: Jovane (6) i Mojaša (4). Potpredsjednik je Liberalne internacionale.

Liberali su u početku podržali Anta Markovića, što je tada bilo ravno nacionalnoj izdaji. Kasnije se izjašnjavaju protiv rata, čime opet izazivaju bes režima. Ipak, njihovo "Sa Lovćena vila kliče/ Oprosti nam Dubrovniče" bivalo je sve glasnije. Uporedo sa jačanjem stranke raste i ugled njenog predsednika, koji ne prestaje da se zalaže za nezavisnost Crne Gore. Na narednim izborima LSCG (ova skraćenica često se može videti i po novosadskim zidovima, što valjda znači da je za samostalnost Crne Gore i veliki deo ovdađnjih "đetića") dobija 13 od 85 poslaničkih mesta. Obzirom na to da ........................ eraju Momovoj i Milovoj vlasti da nije dovoljno srpska, liberalil su i dalje jedina prava opozicija, glas onih Crnogoraca koji ne poriču blilskost sa Srbima i Srbijom, ali neće da budu njeno letovalište, kolonija, i pogotovo, topovsko meso.

Slobodar

Pod pritiskom liberla i njime sklone javnsoti, podgorički režim je - mada nevoljno - bio primoran da tu i tamo pokazuje određenu samostalnost u odnosu na Beograd, ali posljednja uvijek bude Slobova. Takav odnos vođa i one ponosite Crnogorce koji nisu za razdruživanje od Srbije. Liberali se, inače, zalažu za razlaz po češko-slovačkom modelu ili, kako kaže g. Perović, po srpsko-makedonskom: svako na svoju stranu s čistim računima, uz zadržavanje svih od obostrano korisnih veza.

Danas Srbija, neposredno ili preko SRJ, nemilice zrabljuje Crnu Goru, a ono što pretekne pokupi tamošnja vladajuća mafija. Većina Crnogoraca kao i njihova vlast preživljava zahvaljujući švercu iz čega, upozorava g. Perović, izrasta po narod pogubni šverc-menatlitet i šverc-ljudi, "bez mogućnosti sagledavanja vlastite perspektive i komunikacije s normalnim svijetom". Po njemu, ovakvo unutrašnje razranje Crne Gore, uz slanje u Beograd kadrova koji sramote svoju postojbinu (Kontića, primerice) jeste "posljedica crnorukaške škole koja u postojećim uslovima ne može dati rezultata već se okreće kao bumerang protiv njenih kreatora".

Crnogorski liberali ne biraju reči ni kad je reč o Vojski Jugoslavije: za njih je ona okupatorska i zahtevaju da i u sadađnjim uslovima - dok postoji SRJ, dakle - Crna Gora ima svoju vojsku, ili bar da se mladići Crnogorci ne šalju na vojnu službu van granica republike. Naročito ih pogađa činjenica da se crnogorski regruti upućuju uglavnom na Kosovo, moguće poprište budućeg sukoba. Gotovo sve čemu teže liberali malo se razlikuje od onoga što su u godinama preraspada Jugoslavije govorili Slovenci i Hrvati.

Ujedinitelj

Perović, doduše, ima razumijevanja i za bratski srpski narod: "Uviđam, i to me raduje, da je srpski narod konačno shvatio da se nalazi pod okupacijom crnogorskih kadrova koji su zarad svojih sinekura pristajali da zaborave ne samo rodnu grudu već se suštinski okrenuli protiv nje, te pod uticajem Begoradskog univerziteta, SANU postanu najveći Srbi od svih Srba. To zapravo šteti i srpskom i crnogorskom narodu".

Proteklih dana u Podgorici se dogodilo nešto nezamislivo za Srbiju: radi zajedničkog izlaska na izbore i mirnog rušenja komunizma udružili su se lilberali i narodnjaci, a zatim je takostvorenoj "Narodnoj slozi" pristupila i Socijaldemorkatska partija. Udruživanje demokratske opozicije ponajviše je doprinela razborita politika liberala i njihovog predsednika. Zarad ključnog nacionalnog interesa tri stranke su se, dakle, privremeno odrekle onoga što čini osnovu njihovih programa. Rasprave o tome ostavljaju za kasnije, a konačnu odluku o statusu Crne Gore prepuštaju njenim građanima. Dobiju li komunisti i na novembarskim izborima apsolutnu većinu, g. Perović najvaljuje konačno povlačenje iz politike, što bi bilo ....... sa činjenicom da njegova domovina još nije zrela za nezavisnost i samostalni izlazak u svet gde je, uzgred, bila mnogo pre Srbije, i to kao međunarodno priznata država.

Ipak, g. Slavko Perović je optimista: "Stvari će ići neumitni i nezaustavnim tokom - Crna Gora će biti nezavisna".

Piše: Mihal Ramač