Konferencija

[Uvod] [Predsjednik]


IV Redovna Konferencija - Cetinje,
10. - 11. Mart 2000. godine

DEKLARACIJA IV REDOVNE KONFERENCIJE
LIBERALNI SAVEZ CRNE GORE
IV REDOVNA KONFERENCIJA
Cetinje, 10.-11. mart 2000. godine

DEKLARACIJA IV REDOVNE KONFERENCIJE

Prošlo je deset godina od tzv. antibirokratske revolucije u Crnoj Gori. Prošlo je osam godina od referenduma o državno-pravnom statusu Crne Gore. Prošle su tri godine od raskola u DPS-u i predsjednickih izbora u Crnoj Gori. Prošlo je skoro godinu dana od pojave vladine Platforme o redefinisanju odnosa izmedu Crne Gore i Srbije.
Ljudi koji su posjednuti na vlast u Crnoj Gori januara 1989. godine i danas su na vlasti kako u Podgorici tako i u Beogradu. Za deset godina pod njihovom vlašcu raspala se jedna svjetski priznata, uvažanena i afirmisana država, a nastale su i dobile medunarodno priznanje nove koje nikada ranije nijesu postojale. Dva najstarija medunarodno-pravna subjekta na Balkanu, Crna Gora i Srbija, nalaze se zatvorene u pravno-politickom provizorijumu SRJ koji medunarodna zajednica ne priznaje.
Crna Gora i Srbija kažnjene su izopštenjem iz medunarodne zajednice.

Za deset godina vršenja vlasti koju simbolizuju Bulatovic, Đukanovic i Marovic, ekonomsko, biološko i psihološko iscrpljivanje gradana Crne Gore postalo je neizdržljivo. Bijedna primanja, nezapošljenost koja je odavno prevazišla africke standarde, droga, glad, korupcija, lažna obecanja, neodgovornost, nekompetentnost, i bezperspektivnost postali su naša stvarnost. Ukratko - materijalna bijeda, moralna hipokrizija i neosjetljivost postali su opšta slika naše stvarnosti u kojoj se groteskno istice bogatstvo uske kaste novokomonovanih ratno-profiterskih ultra-bogataša proizašlih iz vlasti i direktno povezanih sa njom.

Sukob u DPS nije donio novu šansu Crnoj Gori. Na žalost i na štetu Crne Gore predsjednik Đukanovic odlucio se da u ovaj sukob ude zbog pragmatskih razloga usmjerenih prema ocuanju svoje svevlasti u Crnoj Gori, a nikako zbog konacnog otpocinjanja tranzicionog procesa, odnoso sticanja medunarodnog priznanja Crne Gore kao preduslova za ovaj proces. Zajednicka vlast Bulatovica, Đukanovica i Marovica godinama je pocivala na punoj podršci politickom smjeru Slobodana Miloševica i obratno, a taj smjer je Crnu Goru zavadao sa Slovencima, Hrvatima, Bošnjacima, Kosovarima, Makedoncima.
Stalnom proizvodnjom sukoba, brazlagano je odbacivanje reformskih i demokratskih procesa. Taj prostor sukoba sada je sveden na smjer Crna Gora - Srbija i prostor unutar same Crne Gore. Ta dva smjera služe predsjedniku Đukanovicu kao novo opravdanje konstantnoj desetogodišnjoj politici odbacivanja reformskih i demokratskih procesa.

Prvi smjer otvorenog sukoba Crne Gore i Srbije nije moguc, jer je nepoželjan kako za Miloševica, tako i za Đukanovica i medunarodnu zajednicu. Naprotiv, poželjno je i za Miloševica i Đukanovica stalno proizvodenje stalnih napetosti kojima Miloševic, sada po osnovu crnogorskog pitanja, dodatno destabilizuje slabu srpsku opoziciju. Takode, ista pozicija savršeno odgovara Đukanovica kako bi prako svake razumne mjere povecavao policijski aparat iskljucivo zbog potrebe ocuvanja vlastitog režima.

Iz energije strogo kontrolisane krize Đukanovic pronalazi novu energiju za državnaje svoje vec potrošene vlasti. Takode, koristeci iskljucivo retoricku podršku Zapada, stvoren je citavi lanac tzv. nezavisnih institucija, medija i tzv. državnih intelektualaca koji su potrebna demokratoidna maska aktuelnog režima neophodna zbog potreba spoljnopolitickog legitimiteta. Pod firmom borbe za "najcrnogorskiju Crnu Goru" vrši se stalna opstrukcija svakog pokušaja da se Crna Gora kroz demorkatski proces suoci sama sa sobom, pomiri i krene dalje.
Sve ovo Đukanovic je pokušao plasirati spoljnopolitickom faktoru po željenom modelu – nikako Crna Gora kao nezavisna država, nego Crna Gora kao svojevrsna politicka stranka usmjerena protiv Miloševica. Takode, Đukanovic je pokušao da ideju samostalne Crne Gore upotrijebi kao vrstu pritiska na medunarodni faktor u smislu obezbjedivanja nepovratne medunarodne pomoci.

Zbog globalno opštepoznate cinjenice da je crnogorski režim kriminogeno-koruptivnog karaktera ovaj politicki zahvat nije prošao, pa je Crna Gora pod ovom vlašcu osudena da dobija samo strogo kontrolisane kreditne linije koje nece prelaziti obim humanitarne pomoci.
Takode, pod ovim režimom Crna Gora ce biti prinudena da ostane u paradržanvom statusu Republike Crnogorske shvacene i medunarodno prihvacene iskljucivo u vidu politicke stranke cija je svrha postojanja destabilizacija Miloševica i ništa drugo. Zbog iste kriminogeno-koruptivne prirode, crnogorski režim nema nikakvog manevarskog prostora za relevantno pozicioniranje zahtjeva za crnogorskom nezavinošcu sve da tu nezavisnost hoce i želi.

Zbog toga se crnogorski režim ponaša optimalno sa pozicija ocuvanja vlasti. On fingira obracun sa Miloševicem što u novije vrijeme uvida i srpska opozicija, a takode stvorenu Republiku Crnogorsku, cardak ni na nebu ni na zemlji, predstavlja kao stanje pune fakticke suverenosti Crne Gore. Oba pravca politickog djelovanja proizilaze iz iste koruptivno-kriminogene prirode režima.
Svaka medunarodno priznata državna varijanta bili SRJ ili Crna Gora ne odgoara Đukanovicu jer bi to znacilo neophodno, a ne samo deklarativno prihvatanje reformskih, demokratskih, znaci tranzicionih procesa, što bi prouzrokovalo odlazak sa vlasti.

Efikasnim metodama Đukanovic i Bulatovic pokušavaju da Crnu Goru zadrže trajno podijeljenu na dva nepomirljivo sukobljena bloka cime se trajno obezbjeduje resurs pristalica. Borbom protiv Đukanovica, Bulatovic stice opravdanje za svoju više nego sa svake strane nevidenu i neopisvu pozicu u Beogradu, dok se njegova SNP oligarhija smješta u institucije nepostojece savezne države i po tom osnovu u Beogradu, ostvaruje sitne privilegije za sebe krupno varajuci svoje birace da se bore za srpstvo i Jugoslaviju.

Medusobna optuživanja za izdaju, s jedne strane Crne Gore, a sa druge strane srpstva i Jugoslavije, napeti odnosi izmedu vojske i policije, te brutalno i beskrupulozno zloupotrebljavanje veoma dubokog i suptilnog problema Crnogorske Pravoslavne Crkve jedina su polja navodnog i za potrebe lakovjernih poternciranja sukobljaanja identicnih režima.

Ipak, ne može se više prikriti i prostim okom vidljiva cinjenica da su SNP, SPS i DPS u permanentnoj vezi na raznim i to vrlo visokim nivoima te da vodece strukture i SNP-a i DPS-a potajno priželjkuju i cekaju odlazak Slobodana Miloševica kako bi složno, sa srpskom opozicijom, krenuli u obnovu SRJ. Oni ne razumiju da kada Miloševic jednom ode, oni više nikome nece biti važni i ono što je najvažnije - Miloševicev odlazak neminovno vuce za sobom odlazak i Bulatovica i Đukanovica i Marovica.

Iz svega recenog proizilazi suština inace neshvatljivog poteza Vlade republike Crne Gore koaj nije ponudila parlamentu na raspravu i usvajanje dokument poznat kao "Platforma o redefiniciji odnosa Crne Gore i Srbije" bez cega je ovaj dokument, sa pravno-politckog stanovišta potpuno bezvrijedan akt. Suštinski, platforma predstavlja politikantski osnov za apsurdnu i nedopustivu DPS-SDP-NS strategiju "aktivnog cekanja".
Ta strategija je dokaz da se Đukanovicev i Miloševicev režim medusobno nalaze u vrsti politicke simbioze cije stanje žele što više produžiti.

Dok Podgorica, navodno, ceka Beograd "kumovska" DPS privatizacija nevidenom brzinom, brutalnim, ociglednim kršenjem Ustava i zakona završava proces besplatne tranzicije najvitalnijih crnogorskih resursa koji, kao pregalaštvo i rezultat rada citavih generacija, završavaju u vlasništvu pojediniaca iz DPS oligarhije. Danas se za Crnu Goru može reci da je privatni posjed oligarhije na vlasti u punom i pravnom znacenju te rijeci.

LSCG tvrdi da je u toku nova i moguce posljednja i kobna istorijska prevara Crne Gore kroz manipulaciju onog birackog tijela koje je glasalo za Đukanovica vjerujuci podzemnoj propagandi da on tajno radi nezavisnu Crnu Goru. Ovoga puta, medutim, najvecu istorijsku odgovornost za opisano stanje snose pojedinci i grupacije tzv. antiratnih profitera koji su pod plaštom djeloanja nezavisnih institucija i medija, neodgovorno i kalkulantski umirili vlastitu savjest i omogucili ovu, možda sudbinsku prevaru Crne Gore.

Od politickih stranaka subjektivno najveca odgovornost je na rukovodstvu SDP-a koje još uvijek ima šansu da pritiskom na DPS nešto pokuša promijeniti, mada sve ozbiljne analize ukazju da to više nije moguce. Objektivna odgovornost, ukoliko do takvog procesa ne dode, bice višestruko veca.

Što ovom deklaracijom saoštavaju crnogorski liberali crnogorskoj javnosti bez obzira na stranacke pripadnosti ili simpatije, posebno se obracajuci onima koji do sada nijesu izlazili na izbore?

1. Buduci da je Crna Gora primitivno i neodgovorno prema svojoj prošlosti, sadašnjosti, a posebno prema buducnosti generalcija koje tek stasavaju ili koje ce tek stasati, potrošila najkvalitetnije vrijeme koje joj se pružilo u 20. vijeku, a koje je morala iskoristiti za vlastitu tranziciju, poput Slovenije, i obaviti prilagodavanje vlastitih performansi neophodnostima integracije u evro-atlantske integracije i institucije, sve na osnovu kriterijuma integracije u evropski ekonomski prostor - ona sada mora prihatiti najnovije medunarodne inicijative koje su predvidene Paktom za stabilnost jugoistocne Evrope i Inicijativom za saradnju u jugoistocnoj Evropi (SECI), kao posljednju šansu.
Ove inicijative pružaju ambijent za pozitivnu tranziciju crnogorskog društva i crnogorskih ekonomskih performansi ukoliko se crnogorsko društvo okrene u smjeru hitnog i neodložnog postizanja konsensusa u smislu neophodnosti konstituisanja Crne Gore kao suverene države. Ovaj konsensus predstavljao bi cin vrhunske odgovornosti prema Crnoj Gori i vrhunske želje da se pomogne samoj Srbiji.

U tom smislu LSCG predlaže one ekonomske mjere za Crnu Goru koje su u potpunosti kompatibilne sa aktivnostima Okruglog stola II (ekonomske obnova, razvoj i saradnja) Pakta za stabilnost Jugoisticne Evrope.

2. Svjetska banka je pripremila sveobuhvatan pristup regionalnom ekonomskom razvoju pod naslovom "Put ka stabilnosti i prosperitetu jugoisticne Evorpe". LSCG smatra da Crna Gora svoje razvojne planove mora prilagoditi ovom pristutpu. Osnovni cilj ove regionalne strategije je da se pronade prostor za povecanje ekonomskog prosperiteta kao osnove za ucvršcenje mira i stabilnosti kao i smanjenje siromaštva svih ljudi koji žive u jugoisticnoj Evropi (SEE).
Uspjeh u kreiranju mira i stabilnosti zahtijeva brzu implementaciju konzistentne politike makroekonomske stabilizacije i dublje strukturne reforme (npr. trgovina,, privatizacija, politika konkruencije i reforme u fiskalnom sektoru). Zemlje partneri pakta trebalo bi da obezbijede pouzdan i predvidljiv prostor za integraciju zemalja SEE u evropske i svjetske strukture. Oni bi, takode, trebalo da se posvete obezbijedivanju finansijske, tehnicke i politicke podrške za uvecavanje efekata programa domacih reformi.

3. LSCG smatra da Crna Gora mora prihvatiti paket politika predviden tzv. Investicionim sporazumom. Cilj ovog sporazuma je da postavi osnove ekonomske i strukturne politike za održivi razvoj u jugoistocnoj Evropi. Sporazumom je predvideno nekoliko obaveza za zemlje u regionu u cilju stvaranja jake i održive tržišne ekonomije i podsticanja rasta lokalnih i stranih direktnih investicija.
Sporazum je sveobuhvatni paket politika koje ukljucuju: bankarstvo; tržište kapitala; korporativno upravljanje; privatizacija; strane direktne investicije; trgovinsko pravo; borbu protiv korupcije i mita; pranje novca; pravosudni sistem; racunovodstvene režime i praksu; trgovinske i carinske režime i praksu; osnivanje i podršku malim i srednjim preduzecima; režim i praksu javnih robnih rezervi; planove obezbjedivanja investicija; javno i privatno partnerstvo.

4. LSCG smatra da se Crna Gora mora ukljuciti u inicijativu Evropske investicione banke (EIB) koja je u saradnji sa medunarodnim finansijim institucijama (IFI) i Evropskom komisijom pripremila izvještaj o razvoju regionalne infrastrukture za projekte koje su prijavile zemlje clanice.

5. LSCG smatra da Crna Gora treba da prikljuci inicijativni Evropske banke za obnovu i razvoj (EBRD) kojom se podržavaju privatne poslovne inicijative koje su specificne za region. Cilj je brza i efikasna podrška privatnom sektoru koja obuhvata planove obezbjedivanja i osiguranja koje treba da samnje rizik za medunarodnu trgovinu i investicije.

6. LSCG smatra da se Crna Gora mora ukljuciti u inicijativu Poslovnog savjetodavnog savjeta (BAC). Svrha ovog savjeta je da daje savjete o nacinima i sredstvima za promociju atraktivnog i sigurnog poslovnog i investiconog okruženja. BAC cine oko 20-tak predstavnika vecih kompanija iz privatnog sektora Evropa, Kanade, SAD-a, Japana i SEE.
Fokusirana su cetiri pitanja: okvir za trgovinu i investicije koji se odnosi na ekonomiju, zakonodavstvo, finansije i ljudski resurs; regionalna saradnja; pojekti; strucno obrazovanje i menadžement obuka.

7. LSCG smatra da Crna Gora mora biti ukljucena u razvijanje detaljnog radnog plana grupe za liberalizaciju trgovine i trgovinske olakšice u cilju redukcije ili ukidanja carinskih i necarisnkih trgovinskih barijera, a sve u skladu sa medunarodno prihvacenim multilateralnim pravilima i principima i okviru Svjetske trgovinske ogranizacije (WTO) i u kontekstu buduce integracije zemalja regiona u EU.
Albaija, Bosna i Hercegovina, Bugarska, Hrvatska, Makedonija i Rumunija vec su potpisale memorandum kojim prihvataju formiranje Regionalnog upravnog odbora za Program trgovinskih i transportnih olakšica za jugoistocnu Evropu. Cilj ovog projekta je da se snize troškovi trogovine i transporta, a u isto vrijeme da se redukuje krijumcarenje i korupcija na granicnim prijelazima.

8. LSCG smatra da Crna Gora mora pristupiti programu koji su pripremile Evropska fondacija za obuku (ETF) i OECD. Suština programa je polazište da obrazovanje i obuka predstavljaju integralni dio ekonomske rekonstrukcije i razvoja, a naglasak programa je na regionalnoj dimenziji razvoja ljudskog resursa. Ovaj program podstice projekte koji izgraduju sposobnosti institucija njihovog umrežavanja i definisanja politike u ovoj oblasti.

9. Crna Gora mora pristupiti Regionalnom programu za obnovu životne sredine koji ce postati osnov za politiku zaštite životne sredine u zemljama SEE.

10. Crna Gora mora prihvatiti Inicijativu protiv korupcije koju su prihvatile sve zemlje Pakta o stabilnosti jugoistocne Evorpe. Iniciajtiva se zasniva na dva teksta - Sporazumu i Planu akcije. U sporazumu su dati osnovni principi, a u Planu akcije hitne mjere koje su zemlje SEE prihvatile u borbi protiv korupcije.

Koji su preduslovi da bi Crna Gora uopšte došla u priliku da razmišlja na nacin koji bi je približio uvjerenju da opštenarodni konsensus o hitnom prihvatanju 10 navedenih tacaka posljednja šansa mogucnosti spasa s obzirom na cinjenicu da je svoje velike prilike neodgovorno propuštila: januara 1989.godine kada je podržala Miloševicev projekat rušenja bivše jugoslovenske zajednice; 1991. godine kada je tragicno neodgovorno odustala od pokušaja da se, tokom Haških pregovora, Jugoslavija pokuša sacuvati u pravno-politickom okviru zajednice nezavisnih jugoslovenskih država; 1992. godine martovskim referendumom o državno-pravnom statusu Crne Gore i potpunim promašajem u opredjeljivanju na parlamentarnim izborima 1996. godine, iznevjerenim nadama i ocekivanjima predsjednickih novembarskih izbora 1997. godine i parlamentarnih izbora 1998. godine?

Prvi preduslov je da Crna Gora konacno razvije uvjerenje da su osnovne smetnje za njen preobražaj unutrašnje politicke prirode te da je za današnji njen ocajni položaj ona sama iskljucivi krivac. U posljednjoj deceniji 20. vijeka, deceniji koja je sudbinski i suštinski promijenila politicku kartu Evrope i svijeta uvijek se opredijelila za pogrešnu stranu, za politicke elite koja je jedinstveno smišljena i planski na najocigledniji moguci nacin u Crnoj Gori uspostavila antidemokratski, antiliberalni poredak.
Crna Gora je po znavicnim izbornim rezultatima uvijek dala prednost nedemorkatskoj, nepoštenoj i nesposobnoj vlasti koja nikada nije bila okrenuta reformama vec licnoj koristi njenih clanova, porodicnih prijatelja i partijskih drugova.

Mi, crnogorski liberali u izborne i referendumske rezultate tih kobnih izjašanjavanja nikada nijesmo vjerovali, jer su, jednostavno, neprirodni i kose se sa elementarnom pamecu i osjecanjem cojstva kod crnogorkog covjeka.
Mi, crnogorki liberali vjerujemo da je gradanima Crne Gore, protivno njihovoj volji namjerno nametnut nepovoljan politicki ambijent u kojem je bilo moguce da se desi puno toga neprirodnog. To uvjerenje da su gradani Crne Gore prevareni jeste izvor snage za naše politicko djelovanje.

Na pitanje - što treba uraditi - LSCG odgovara:

1. Treba smijeniti ovaj previjani, nedemokratski, korumpirani, antislobodarski, prevazideni, neefikasni režim.

Na pitanje - kako, LSCG odgovara:

2. Tako što ce dosadašnji glasaci SNP-a i DPS-a razumjeti jednostavnu istinu: i SNP i DPS lovili su njihove najpoštenije emocije i najljudskija osjecanja zloupotrebljavali, gurajuci ih na druge, a sada i jedne na druge dok su oni u pozadini namicali i namicu za sebe najveca bogatstva.
Pogled oko sebe i ruka u vlastitom praznom džepu su najbolja potvrda ove tvrdnje crnogorskih liberala. U statusu praznog džepa nema razlike izmedu najšireg clanstva SNP-a i DPS-a. Funkcionere izostavljamo.

3. Gradani koji su dali glas i povjerovali u Đukanovicev suštinski zaokret kroz njegovo navodno okretanje ideji o nezavisnoj Crnoj Gori, treba da razumiju da se Đukanovic poslužio istom tehnologijom obmane kojom je, ne tako davno, godinama obmanjivao, zajedno sa Bulatovicem i Marovicem, sprsko biracko tijelo. Da je, kojim slucajem, Miloševicev projekat doživio uspjeh, Đukanovic bi bio njegov najistaknutiji predstavnik.

4. Tek kad se ovaj previjani, nedemokratski, korumpirani, antislobodarski, prevazideni i neefikasni režim kojeg simbolizuju Bulatovic, Đukanovic i Marovic, bez obzira gdje je lociran - u tzv. saveznoj državi ili u Crnoj Gori, zamijeni liberalnim i demorkatskim, koji ce favorizovati vaspitne, obrazovane, poštene, sposobne kompetentne ljude, bez obzira da li su liberali ili ne, Crna Gora ce naci svoj izlaz.

Samo cetiri koraka su dovoljna da Crna Gora konacno dode u šansu da povede otvoreni, pošteni, neophodni i ljekoviti razgovor za samom sobom. Mi, liberali smo spremni i sposobni da objasnimo našu ideju i sigurni smo da ce je najveci dio gradana razumjeti kao jedinu šansu Crnoj Gori i posljednju šansu Srbiji. Porucujemo - sve ostale varijante su samo razliciti oblici odlaska u poputni slom i propast, nestanak sa geografske i politicke karte Evrope, i siguran put u avet bratoubilackog rata u Crnoj Gori kojim nas sigurno vode DPS i SNP!

Zbog toga LSCG porucuje - lokalni izbori u Podgorici i Herceg-Novom po svojom politickom znacaju mnogostruko nadilaze vlastiti okvir. To su izbori budenja nade, pronalaženje samopouzdanja i brisanje sa politicke karte Crne Gore njene nesretne podjele na Milovce i Momirovce.

LSCG smatra da nema ništa prirodnije, normalnije i neophodnije nego SNP-u i DPS-u, makar na opštinskim nivoima okrenuti leda i uskratiti povjerenje smjestiti ih tamo gdje im je odavno bilo mjesto - u opozicione klupe.

vrh

Copyright © Liberalni savez Crne Gore, 2003